Top 9 Lễ Hội Văn Hóa Dân Gian Độc Đáo Ở Vùng Núi Nghệ An
7 ảnh
Top 9 Lễ Hội Văn Hóa Dân Gian Độc Đáo Ở Vùng Núi Nghệ An không chỉ là những sự kiện tâm linh mang đậm dấu ấn tín ngưỡng bản địa, mà còn là bức tranh sống động về đời sống văn hóa, phong tục tập quán và tinh thần cộng đồng của các dân tộc miền núi. Từ những nghi lễ thiêng liêng đến các trò chơi dân gian đầy màu sắc, những lễ hội này là nơi hội tụ tinh hoa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ – khiến bất kỳ ai đặt chân đến xứ Nghệ cũng đều bị níu chân bởi không khí linh thiêng, rộn ràng và rất đỗi thân thuộc.
1. Lễ hội Hang Bua – Quỳ Châu
- Thời gian: Từ 20 đến 23 tháng Giêng âm lịch (khoảng 17–19 theo lễ truyền thống)
- Địa điểm: Bản Na Nhàng (Hồng Tiến 2), xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu, Nghệ An
Lễ hội khai mạc bằng nghi lễ của thầy mo tại đền thờ Mường Chiềng Ngam – nơi dâng lễ cầu thần núi, thần hang. Phần hội sôi động với múa sạp, cồng chiêng, bắn nỏ, tung còn, bưng cà kheo, ném còn… Điểm nhấn là đêm văn nghệ cộng đồng với các tiết mục truyền thống Thái và thi ẩm thực rừng núi như cá nướng, thịt bò, rau rừng. Hang Bua còn nổi bật với cảnh quan thiên nhiên: nhũ đá trong hang, guồng nước, hồ sông hợp lưu của sông Quàng – Việc – Hạt.
2. Lễ hội Đền Chín Gian – Quế Phong
- Thời gian: 14 – 16 tháng 2 âm lịch (tương đương 13–15 vùng nay)
- Địa điểm: Xã Châu Kim, huyện Quế Phong, Nghệ An
Đền Chín Gian được xây từ thế kỷ XIV, gồm 9 gian theo truyền thống Thái, tượng trưng cho 9 Mường. Lễ hội bao gồm lễ khai quang, yết cáo, tắm trâu, rước trâu về đền và lễ chém trâu (“phắn quái”) với nghi thức ba ngày ba đêm. Con trâu và các vật dụng thiêng được đặt lên sạp cao và thâu thập chia cho dân bản. Phần hội altern văn hóa dân tộc: múa xòe, hát lăm, khắc luống, bắn cung, đi cà kheo – sự pha trộn tinh tế giữa tâm linh và tận hưởng truyền thống.
3. Lễ hội Vật Cù Thanh Chương – Thanh Chương
- Thời gian: Mùng 2 – 7 Tết Nguyên Đán
- Địa điểm: Huyện Thanh Chương, Nghệ An
Hội vật cù là phiên bản “thượng võ” của mùa lễ hội đầu xuân. Các trai tráng chia đội, thi đấu các hình thức cù gôn, cù đẩy, cù nước – không chỉ là trò chơi mà còn là cách tuyển chọn thanh niên khỏe mạnh, rèn luyện sức khỏe đầu năm. Hội diễn ra trên sân cỏ lớn, kéo dài nhiều ngày, thu hút đông đảo người dân địa phương.
4. Lễ hội Đền Bạch Mã – Thanh Chương
- Thời gian: Mùng 9 – 10 tháng 2 âm lịch
- Địa điểm: Huyện Thanh Chương, Nghệ An
Đền Bạch Mã thờ Phan Đà, anh hùng dân tộc. Lễ hội thực hiện nghi lễ tế thần trang nghiêm, tiếp đến là phần hội đa dạng gồm ca múa ví giặm, trống trận, múa lăm vông và biểu diễn võ cổ truyền – tạo nên sắc màu văn hóa Kinh vùng núi.
5. Lễ hội Đền Cuông – Diễn Châu
- Thời gian: 12 – 16 tháng 2 âm lịch
- Địa điểm: Xã Diễn An, huyện Diễn Châu, Nghệ An
Lễ hội gắn với truyền thuyết An Dương Vương – công chúa Mỵ Châu. Lễ hội có phần lễ rước kiệu và tế lễ linh đình; phần hội gồm đua thuyền trên hồ, múa lân, hát xẩm, trò chơi dân gian hấp dẫn – phản ánh sự giao thoa giữa văn hóa núi và đất chén thờ.
6. Lễ hội Đền Quả Sơn – Đô Lương
- Thời gian: 19 – 21 tháng Giêng âm lịch
- Địa điểm: Xã Bồi Sơn, huyện Đô Lương, Nghệ An
Lễ hội tưởng nhớ Lý Nhật Quang – Uy Minh Vương. Phần lễ có rước sắc, tế lễ; phần hội bật nhất với đua thuyền trên sông Lam, thi đấu võ dân gian, hát ví giặm, múa dân gian – tạo nên không khí lễ hội trang nghiêm mà hào sảng.
7. Lễ hội Đền Vua Mai – Nam Đàn
- Thời gian: Rằm tháng Giêng âm lịch
- Địa điểm: Huyện Nam Đàn, Nghệ An
Đền thờ Mai Hắc Đế, người khởi nghĩa chống đô hộ. Lễ hội gồm lễ rước nước, yết cáo và dâng hương; phần hội có múa rồng, đu tiên, chọi gà, kéo co, hội vật – mang tinh thần đại đoàn kết giữa các dân tộc: Kinh, Thái, Mường…
8. Lễ hội Đền Ông Hoàng Mười – Hưng Nguyên
- Thời gian: 9 – 10 tháng 10 âm lịch
- Địa điểm: Xã Hưng Thịnh, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An
Lễ hội tôn vinh vị quan Hoàng Mười với nghi lễ rước sắc, tế đại, yết cáo; phần hội phong phú với trình diễn hầu đồng, chầu văn, hát dân gian, đền tụ các đoàn tín ngưỡng – thể hiện chiều sâu tín ngưỡng vùng đồng bằng ven núi.
9. Lễ hội Hang Thẩm Ồm – Quỳ Châu
- Thời gian: Khoảng tháng Giêng âm lịch
- Địa điểm: Bản Na Cấm, xã Châu Thuận, huyện Quỳ Châu, Nghệ An
Gắn với di tích khảo cổ Thẩm Ồm, lễ hội là dịp để đồng bào Thái thực hành nghi lễ cúng tổ tiên, múa sạp, múa xòe, thi kéo bè độc mộc, thi dệt thổ cẩm, nấu xôi ngũ sắc… Đây là không gian giao lưu văn hóa đồng bộ giữa tín ngưỡng, nghệ thuật và nghề truyền thống.
Mỗi lễ hội ở vùng núi Nghệ An không chỉ là dịp tưởng nhớ tổ tiên hay tôn vinh anh hùng dân tộc, mà còn là không gian thiêng liêng để gìn giữ các giá trị văn hóa bản địa. Nếu bạn yêu những trải nghiệm nguyên bản, mộc mạc và đậm chất dân gian – hãy chọn một lễ hội và khám phá miền cao xứ Nghệ ngay trong mùa xuân tới.