NỀN ĐỘC ĐÁO CỦA QUẦN THỂ ĐỀN – CHÙA GÁM

Chùa Gám, tên chữ là Chí Linh tự, nghĩa là chùa Chí Linh, một ngôi cổ tự rất đỗi linh thiêng trên mảnh đất Yên Thành xứ Nghệ. Có tên là chùa Gám, bởi vì chùa tọa lạc tại Làng Kẻ Gám xưa (nay thuộc xóm 6, xã Xuân Thành) nên lấy tên làng đặt tên cho chùa. Và cũng có một số truyền thuyết khác về tên gọi của chùa.

Đền chùa Gám khắc đậm sự phát triển bền vững văn hoá, người dân huyện lúa anh hùng
Chùa Gám (chùa Chí Linh). (Ảnh: Dân Việt)

Chùa Gám (Chí linh tự) là công trình kiến trúc cổ thờ Phật, có giá trị cao về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật. Các mảng điêu khắc và hoa văn hoạ tiết hết sức tinh xảo. Cũng chính các mảng điêu khắc đó đã xác định được từ xa xưa Phật giáo tại chùa Gám theo tông phái Trúc Lâm, một tông phái phát triển rực rỡ dưới các triều đại Lý, Trần.

Cuối năm 2010, tỉnh Nghệ An thống nhất chủ trương cho phép UBND huyện Yên thành lập quy hoạch chi tiết xây dựng Khu du lịch văn hoá tâm linh sinh thái Rú Gám ( Đền – chùa Gám). Ngày 28/10/2012, UBND huyện Yên Thành đã tổ chức lễ công bố quyết định của UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng khu du lịch sinh thái và tâm linh Rú Gám. Theo quyết định này, tổng diện tích quy hoạch trên 316 hecta, được chia thành 5 khu chức năng:

  • Khu di tích gốc
  • Khu tâm linh
  • Khu đền Bạch Y
  • Khu nghĩa trang liệt sỹ
  • Khu nghỉ dưỡng sinh thái và dịch vụ tổng hợp

Ngày  4/4/2015  đã tổ chức lễ đặt đá xây dựng thiền viện Trúc Lâm Yên Thành và khởi công hạng mục tượng Đại Phật An Quốc, khởi công xây dựng chùa một cột và an vị tôn tượng Bổn sư trong quần thể Thiền viện trúc Lâm Yên Thành.

Đền chùa Gám khắc đậm sự phát triển bền vững văn hoá, người dân huyện lúa anh hùng
Đền chùa Gám khắc đậm sự phát triển bền vững văn hoá, người dân huyện lúa Yên Thành. (Ảnh: Dân Việt)

Khi đến thăm chùa hình ảnh đầu tiên hiện ra chính là một ngôi chùa cổ uy nghi, bề thế, linh thiêng, mang nét kiến trúc cổ kính, gắn liền với dòng lịch sử, nơi hội tụ những giá trị đạo đức tâm linh, tín ngưỡng đặc thù chùa Việt. Trong khuôn viên chùa thanh tịnh, hàng cây rợp bóng mát, nhiều vườn hoa, cây cảnh, vườn tượng, vườn thượng uyển, non bộ, trang trí hoa, đèn lồng sặc sỡ…

Tính đến nay, cả tỉnh Nghệ An, duy nhất ở huyện Yên Thành có cơ sở tâm linh tín ngưỡng, tôn giáo gồm cả đền và chùa cùng nằm trong một khuôn viên rộng, tuyệt đẹp. Chùa nằm trong quần thể khu du lịch tâm linh sông Dinh-Rú Gám, biểu tượng về niềm tự hào của dân vùng quê lúa Yên Thành, nên gọi là cụm di tích đền chùa Gám.

 

Không có mô tả ảnh.
Lễ Vu Lan Báo Hiếu tại chùa. (Ảnh: Fanpage Chùa Chí Linh – Chùa Gám)

Đền chùa Gám trở thành cụm di sản, thể hiện tinh thần tam giáo đồng nguyên của cha ông ta. Đồng thời giáo dục các thế hệ phải luôn nhớ đến cội nguồn của chính mình. Đời sống tâm linh còn là nét văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc Việt Nam, được hun đúc suốt mấy nghìn năm lịch sử, trở thành văn hóa tâm linh, “sợi dây neo” giữ hồn cốt dân tộc.

Năm 2015, chính quyền các cấp quyết định xây dựng dưới chân Rú Gám Thiền Viện Trúc Lâm Yên Thành. Thiền viện là nơi giảng đạo, hướng dẫn thiền cho các môn sinh.

Đền chùa Gám khắc đậm sự phát triển bền vững văn hoá, tâm linh Việt Nam trong mỗi người dân huyện lúa anh hùng - Ảnh 3.
Đại đức Thích Tuệ Minh – Trưởng ban Hướng dẫn Phật tử tỉnh Nghệ An, Trụ trì đền chùa Gám. (Ảnh: Dân Việt)

Từ khi có Đại đức Thích Trúc Thông Kiên và Đại đức Thích Tuệ Minh về hướng dẫn, tu tập đã  làm thay đổi bộ mặt của Phật giáo trong vùng, chí ít là từ lúc mờ nhạt cho đến ngày hôm nay. Các Đại đức bắt đầu đặt những viên gạch cho sự thay da đổi thịt, cho “hương từ bi” lan tỏa, ngôi chùa dần được tu sửa, khang trang, sạch đẹp, bề thế hơn. Đặc biệt, trao niềm tin yêu, lòng nhân ái, giữa tình yêu con người với con người.

Đại đức Thích Tuệ Minh – Trưởng ban Hướng dẫn Phật tử tỉnh Nghệ An, Trụ trì chùa Gám, chia sẻ: “Đền chùa Gám luôn hướng đến sự giáo dục cho con người (đặc biệt là lớp trẻ) về tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu gia đình, bạn bè và người thân. Chùa cũng đã rất thành công các mô hình, hoạt động… tất cả những việc làm đó đều hướng đến chủ trương xưa của Phật hoàng, tạo dựng một đất nước phồn vinh, hạnh phúc lâu bền. Yên Thành tuy là một huyện lúa nghèo về vật chất nhưng thực tế rất giàu về truyền thống, chẳng qua chưa biết phát huy rõ cái nguồn lực vốn có”.

Không có mô tả ảnh.
Chùa Chí Linh – Chùa Gám. (Ảnh: Fanpage Chùa Chí Linh – Chùa Gám)

Đền chùa Gám, là nơi gặp gỡ, hội tụ về tín ngưỡng, tôn giáo của một vùng dân cư rộng lớn. Đền chùa Gám tồn tại trên mảnh đất giàu truyền thống hiếu học, tư tưởng trung quân ái quốc theo tinh thần không giáo. Lễ hội đền chùa Gám được tổ chức từ ngày 14 – 16/2 (Âm lịch) hàng năm, với nhiều nội dung tế lễ, sinh hoạt khác nhau nhưng được phối hợp tổ chức một cách hài hòa.

Đền chùa Gám đã được UBND tỉnh công nhận là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp tỉnh năm 2007. Năm 2018, được đón nhận bằng bảo trợ Di tích Lịch sử Văn hóa đền chùa Gám là Di tích có giá trị lịch sử, văn hóa mang ý nghĩa giáo dục truyền thống dân tộc Việt Nam do Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam trao tặng.

Đền chùa Gám khắc đậm sự phát triển bền vững văn hoá, người dân huyện lúa anh hùng
Lễ hội Đền chùa Gám. (Ảnh: Dân Việt)

Lễ hội đền chùa Gám diễn ra trong không khí vui tươi, với mong muốn gìn giữ bản sắc cũng như thuần phong mỹ tục của dân tộc. Lễ hội tạo ra sân chơi lành mạnh, kết nối tình yêu thương mọi người, thành một tập thể đoàn kết, gắn bó.

Hàng năm đền chùa Gám luôn hướng đến các hoạt động xã hội trên địa bàn huyện Yên Thành và các vùng lân cận như: Mở các lớp dạy khóa tu mùa hè “Ươm Mầm Hoa Sen, Ươm mầm đạo đức, Em về bên Phật, Hành trang vào đời” với sự tham gia hàng nghìn bạn trẻ độ tuổi 6 đến 12 trải nghiệm đầy ý nghĩa, mở câu lạc bộ võ, mở các khóa kỹ năng sống; các hoạt động chăn ấm mùa đông; mắt sáng người già…