Đền Mường Ham tọa lạc tại xã Châu Cường, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An, là một địa điểm gắn liền với lịch sử và văn hóa của cộng đồng người Thái nơi đây. Vừa mang ý nghĩa tâm linh, vừa là minh chứng cho quá trình hình thành và phát triển của một vùng đất giàu truyền thống, đền đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người dân.
Đền Mường Ham. Nguồn: Văn hóa Nghệ An
Lịch sử và ý nghĩa của đền Mường Ham
Theo truyền thuyết, đền Mường Ham được xây dựng để thờ Tạo Nọi – con trai duy nhất của Tạo Mường Tôn, người đã lập nên Mường Ham, hợp nhất từ hai mường Khủn Tinh và Mường Ham cổ xưa. Đây chính là hai khu vực ngày nay tương ứng với các xã Châu Cường và Châu Quang. Tạo Nọi được người dân kính trọng bởi công lao khai phá và phát triển vùng đất, biến nơi đây thành một khu vực trù phú và giàu bản sắc văn hóa.
Đền không chỉ là nơi thờ cúng mà còn là biểu tượng của sự đoàn kết, lòng biết ơn và tình yêu quê hương của người dân.
Lễ hội Mường Ham – Nét đẹp truyền thống
Hàng năm, từ mùng 5 đến mùng 7 tháng Giêng âm lịch, lễ hội Mường Ham (hay còn gọi là Lễ hội Thẳm Pựn Pang – Nang Ni) được tổ chức, thu hút đông đảo du khách thập phương. Lễ hội bao gồm các hoạt động rước Tạo Nọi về đền, lễ khai hội cùng các trò chơi dân gian như ném còn, bắn nỏ, khắc luống và nhảy sạp. Đây không chỉ là dịp để người dân bày tỏ lòng thành kính mà còn là cơ hội để bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống.
Lễ hội đền Mường Ham. Nguồn: Báo Nghệ An
Xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh
Ngày 12/12/2023, UBND tỉnh Nghệ An chính thức xếp hạng đền Mường Ham là Di tích Lịch sử cấp tỉnh. Đây là một sự công nhận quan trọng, khẳng định giá trị văn hóa, lịch sử và tâm linh mà đền Mường Ham mang lại. Lễ đón nhận bằng xếp hạng cùng lễ hội Mường Ham năm 2024 đã diễn ra vào ngày 15/2/2024 với sự tham gia đông đảo của người dân và du khách, tạo nên một sự kiện đặc biệt ý nghĩa.
Bảo tồn và phát huy giá trị
Đền Mường Ham không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa của người Thái Nghệ An mà còn là điểm nhấn thu hút du lịch, góp phần vào phát triển kinh tế – xã hội địa phương. Việc bảo tồn và phát triển đền cần sự chung tay của cả cộng đồng, nhằm giữ gìn nét đẹp truyền thống cho các thế hệ mai sau.
Nếu bạn có dịp đến Nghệ An, hãy ghé thăm đền Mường Ham để cảm nhận không gian linh thiêng và khám phá nét đẹp văn hóa độc đáo của vùng đất này.