CON ĐƯỜNG HUYỀN THOẠI VÀ DI TÍCH KM SỐ 0

Ngày 19/5/1959, Bác Hồ quyết định thành lập tuyến vận tải chiến lược để chi viện cho miền Nam và các nước bạn – sau này trở thành con đường Hồ Chí Minh. Điểm xuất phát tại thị trấn Lạt (Tân Kỳ, Nghệ An) được đánh dấu bằng cột mốc số 0.

Di tích Quốc gia đặc biệt Km0 – Đường Hồ Chí Minh. (Ảnh: Nguyễn Diệu)

Di tích Quốc gia đặc biệt Km số 0 (tại thị trấn Tân Kỳ, Nghệ An), là nơi xuất phát của con đường cơ giới chiến lược ở phía Đông Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh huyền thoại. Con đường được xây dựng để phục vụ cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, giải phóng hoàn toàn miền Nam.

Trên tinh thần và nhiệm vụ quan trọng đó, ngày 27/11/1972, đoàn 559 đã khởi công xây dựng tuyến đường vận tải bằng xe cơ giới ở phía Đông Trường Sơn, bắt nguồn từ thị trấn Tân Kỳ, huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An đến huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước có tổng chiều dài 1.920km.

Tuyến đường hoàn thành, trở thành cung đường huyết mạch bậc nhất những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước của quân và dân ta. Nhờ tuyến đường này, đã góp phần làm nên chiến thắng lịch sử mùa xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Hình ảnh lắp đặt cột mốc Km0 lần đầu tiên năm 1990, bằng vật liệu đá granit. ­(Ảnh: Tư liệu)

Để “chặt đứt” con đường trọng yếu, Mỹ ngụy đã trút xuống hàng triệu tấn đạn bom, hàng triệu lít hóa chất các loại. Theo thống kê sơ bộ, bộ đội, TNXP và đồng bào các dân tộc trên đường Trường Sơn cũng đã hứng chịu gần 5 triệu tấn bom đạn, chất độc hóa học, hơn 20.000 cán bộ, chiến sĩ, TNXP đã anh dũng hy sinh, gần 30.000 người bị thương.

Ngày 27/4/1990, Km 0 được công nhận là Di tích lịch sử quốc gia. (Ảnh: Dân trí)

Năm 1989, đường Hồ Chí Minh được xây dựng lại theo tiêu chuẩn Quốc gia, gắn liền với đường Hồ Chí Minh là di tích Km số 0. Từ tháng 7/2004, di tích này được tôn tạo, khởi công xây dựng lại, và hoàn thành vào ngày 19/5/2005 với toàn bộ diện tích là 1.076,3 m2 gồm, các công trình: Hồ điều hòa, cột mốc Km0, nhà trưng bày, khuôn viên cây xanh và trưng bày ngoài trời.

Ngày 27/4/1990, di tích cột mốc Km số 0 được công nhận di tích lịch sử văn hóa. Đến tháng 12/2013, di tích này được công nhận là Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 2383/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Ngày nay, đường Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh được xây dựng trở thành con đường huyết mạch nối liền Bắc – Nam, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.